دانشکده مذاهب دانشگاه ادیان و مذاهب
FA
 

نقد نظریه علمای ابرار بر اساس دیدگاه اصحاب اجماع امامین صادقین(ع)

 
تاریخ انتشار: 1398/07/01    تعداد بازدید: 49

نقد نظریه علمای ابرار بر اساس دیدگاه اصحاب اجماع امامین صادقین(ع)

به گزارش روابط عمومی دانشکده چهار شنبه: 28/6/1398، ساعت: 11:00، مکان: سالن شهید بهشتی، جلسه دفاع از رساله دکتری آقای اکبر باقری با عنوان " نقد نظریه علمای ابرار بر اساس دیدگاه اصحاب اجماع امامین صادقین(ع)"برگزار شد . جناب آقای دکتر مهدی فرمانیان استاد راهنما و  جناب آقای دکتر امداد توران استاد مشاور و  آقایان دکتر مصطفی جعفر طیاری، دکتر  علی آقانوری و دکتر محمد معینی فر  به عنوان داور حضور داشتند.

در چکیده این رساله می خوانیم:

 

نظریه علمای ابرار، نظریه­ای ابراز شده توسط برخی از اندیشمندان شیعی معاصر است که بر اساس آن، شیعیان عصر حضور، باوری حداقلی نسبت به امامان اهل­بیت: داشته­اند. در گذر زمان، تطوّراتی اساسی در این باورها در میان شیعیان رخ داده است و به باورهایی غالیانه بدل گشته است. ائمه اهل­بیت: نیز باور نخستین شیعیان عصر آن دوران را تأیید می­نمودند و عقاید کنونی جامعه شیعی  مورد تأیید ایشان نیست. اضلاع سه­گانه مثلث نظریه علمای ابرار، ارکان سه­گانه نص، علم و عصمت را در باور به امامت ائمه اهل­البیت: تحت­الشعاع قرار می­دهد. القاء تطوّر شگرف در گزاره­های باور تشیّع به امامت در طول تاریخ، مهمترین هدف این نظریه است. تردید در وجود نصّ بر امامت امامان اثناعشر، اکتسابی دانستن علم امام و انکار عصمت امامان در میان تشیّع اعتدالی و مورد تأیید ائمه اهل­بیت: در عصر حضور و انگاره غالیانه باور به این سه اصل در آن دوران، لبّ لباب این نظریه است و بر این اساس اعتقاد به امامت سیر تکاملی خویش را پیموده و در قرون چهارم و پنجم، شاکله امروزین را یافته و رفته رفته، فربه­تر شده و از «علمای ابرار» به «ائمه معصومین» تغییر ماهیت یافته است.

این تحقیق، به بررسی آرا و اندیشه­های اعتقادی اصحاب اجماع امام باقر و امام صادق8در مسئله امامت پرداخته و وجود باور به نص بر امامت اهل­بیت:، علم الهی و لدنیّ امامان و اعتقاد به عصمت ایشان در عصر حضور از دریچه نگرش ایشان مورد مداقه قرار گرفته و در سه فصل سامان یافته است. تأکید بر اصحاب اجماع و بررسی آرای ایشان از دو حیث اهمیت دارد. نخست آن که آنان مورد تأیید ائمه اهل­بیت: بوده­اند و دست­یابی به عقاید ایشان در امامت، تا حد زیادی کاشف تأیید عقیده صحیح در آن باب از سوی امامان:خواهد بود. دوم این که اصحاب اجماع به دلیل مقبولیت عمومی در جامعه، به خوبی شایستگی نمایندگی از طیف شیعیان عصر حضور را داشتند و بررسی آرای آن قابلیت تعمیم به عموم جامعه شیعی عصر حضور را خواهد داشت.

نظریه علمای ابرار طی نشست­هایی نقد علمی شد و برخی از ابعاد آن به چالش کشیده شد، لکن تحقیقی مسئله محور که به طور ویژه و به روش مبدعان این نظریه، در پی گردآوری مستندات فراوانی از اصحاب حضور باشد، صورت نگرفته است. روش این تحقیق، توصیفی، تحلیلی است و ضمن گردآوری شواهد تاریخی، استدلالات کلامی، روایات منقول از اصحاب اجماع و تحلیل هر یک از آنها سامان یافته است که بر اساس آن به رغم تصور اندیشمندان معاصر، شیعیان عصر حضور به ویژه اصحاب اجماع امام باقر و امام صادق8، بر وجود نصّ بر امامت از سوی خداوند و پیامبر اکرم9 و ائمه پیشین: باور داشته و آن را بهترین دستاویز تمسّک و اطاعت از امامان می­دانستند. اصحاب اجماع، علاوه بر باور به گستردگی علم ائمه:، در عین باور به بشر بودن ایشان، آنان را محدَّث و دارای ارتباط با منبع علم الهی دانسته، علم ایشان را در حال افزایش می­دانستند. اصحاب اجماع نیز مانند بسیاری از اصحاب امامان: در عصر حضور، بر عصمت ائمه: از گناه، خطا و اشتباه باور داشته و استدلالهای عقلی و نقلی اقامه می­کردند و برای فهم و القاء عصمت، بر اساس آموخته­های خویش از اهل­بیت:، به آیات متعددی از قرآن کریم استناد می­کردند.

ارکان سه­گانه نص، علم و عصمت در باور به امامت ائمه اهل­بیت: در میان اصحاب اجماع امام باقر و امام صادق8، استوار و پذیرفته شده بوده، عدم باور برخی از شیعیان به این ارکان، از تقصیر آنان در این مسئله حکایت دارد. بدون آن که شائبه غلو در اصحاب اجماع وجود داشته باشد، ایشان نمایندگی اعتقادی جامعه شیعی عصر حضور در اعتقاد به امامت را با رعایت این سه رکن داشته­اند.



نظرات
نام
پست الکترونیک
کد امنیتی
Captcha
دانشکده مذاهب دانشگاه ادیان و مذاهب


نشانی: ایران - قم - پردیسان
تلفن: 32802610 25 98+
فکس: 32802627 25 98+
کد پستی: 3749113357
صندوق پستی: 37185 - 178
پست الکترونیکی: info@urd.ac.ir
سامانه پیامکی: 3000135789

دانشکده ها

دانشکده شیعه شناسی
دانشکده ادیان
دانشکده مذاهب
دانشکده فلسفه
دانشکده زن و خانواده
دانشکده عرفان
دانشکده مجازی

خدمات فناوری اطلاعات

سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
سامانه پذیرش دانشجو
سامانه نشریات دانشگاه
پست الکترونیک
فروش اینترنتی کتاب
کتابخانه دیجیتال

بیانیه رسالت

دانشگاه ادیان و مذاهب، نخستین دانشگاه تخصصی ادیان و مذاهب در ایران، برخاسته از حوزه علمیه، ضمن شناخت ادیان و مذاهب و تعامل و گفت و گو با پیروان آنها با تکیه بر مشترکات، در جهت همبستگی انسانی، تقویت صلح، کاهش آلام بشری، گسترش معنویت و اخلاق و معرفی عالمانه اسلام بر اساس آموزه های اهل بیت علیهم السلام به پژوهش و تربیت نیروی انسانی متخصص اقدام می نماید.

طراحی، توسعه و پشتیبانی: کویر سبز